Адрас: 246050, Гомель, пр. Леніна, 2
Меню
Галоўная Эканоміка Прадпрымальніцтва Разняволенне прадпрымальніцкай дзейнасці

Разняволенне прадпрымальніцкай дзейнасці

Дэкрэт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 лістапада 2017 г. № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва»

Ўступае ў сілу з 26 лютага 2018 г.(за выключэннем асобных палажэнняў).

Дэкрэт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 лістапада 2017 г. № 7 «Аб развіцці прадпрымальніцтва» (далей – Дэкрэт № 7) распрацаваны ў мэтах развіцця прадпрымальніцкай ініцыятывы, стымулявання дзелавой актыўнасці і выключэнні залішніх адміністрацыйных бар'ераў, састарэлых і надуманых патрабаванняў, што прад'яўляюцца да суб'ектаў гаспадарання.

Ён з'яўляюцца вынікам самага цеснага ўзаемадзеяння органаў дзяржаўнага кіравання з прадпрымальніцкай супольнасцю і грамадзянамі.

Дэкрэтам прапануецца мінімізаваць умяшанне дзяржавы ў дзейнасць суб'ектаў гаспадарання, адначасова ўзмацніўшы механізмы самарэгулявання бізнесу і яго адказнасць за бяспечную працу перад грамадствам.

Для дасягнення названых мэтаў у Дэкрэце № 7 закладзены наступныя падыходы:

паведамляльны парадак ажыццяўлення асобных найбольш распаўсюджаных відаў эканамічнай дзейнасці, пералік якіх вызначаны ў дадатку да Дэкрэта № 7;

Даведачна:

У гэты пералік уключаны бытавыя, турыстычныя, сацыяльныя паслугі, дзейнасць у сферы гандлю і грамадскага харчавання, перавозак пасажыраў і багажу (у нерэгулярных зносінах), вытворчасць сельгаспрадукцыі, будматэрыялаў і іншыя распаўсюджаныя віды дзейнасці.

Па дадзеных Мінэканомікі, менавіта ў гэтых сферах засяроджана каля 95 адсоткаў дробнага і сярэдняга бізнесу.

Для заняткі дадзенымі відамі дзейнасці дастаткова будзе падаць адно-адзінае апавяшчэнне ў выканкам праз службу «адно акно» або з дапамогай адзінага партала электронных паслуг, і на наступны дзень твар будзе мець права ажыццяўляць заяўлены выгляд эканамічнай дзейнасці. Падаючы такое апавяшчэнне, суб'ект гаспадарання аўтаматычна бярэ на сябе адказнасць за адпаведнасць сваей дзейнасці заканадаўствам;

зацвярджэнне ў рамках Дэкрэта № 7 агульных (адзіных) патрабаванняў пажарнай бяспекі, санітарна-эпідэміялагічных патрабаванняў, патрабаванняў у галіне аховы навакольнага асяроддзя і патрабаванняў у галіне ветэрынарыі да зместу і эксплуатацыі капітальных пабудоў (будынкаў, збудаванняў), ізаляваных памяшканняў і іншых аб'ектаў, якія належаць суб'ектам гаспадарання;

Гэтыя патрабаванні максімальна сістэматызаваны і скарочаныя.

Даведачна:

Так, з дзеючых сёння 586 пунктаў правілаў пажарнай бяспекі, 7 прыкладанняў і 13 табліц захавана толькі 58 пунктаў. Вялікі аб'ём санітарных патрабаванняў да бізнэсу (14 дакументаў, якія ўключаюць больш за 1100 пунктаў) рэалізаваны ў выглядзе 81 пункта. Ветэрынарныя патрабаванні, якія налічваюць сёння 15 дакументаў і больш за 2200 пунктаў, скарочаныя да 207 пунктаў.

У пазбяганне празмернага прымянення адсылачных нормаў у Дэкрэце № 7 агульныя патрабаванні да бяспекі выкладзены максімальна поўна і паслядоўна, простым і даступным насельніцтву мовай. Азнаёміўшыся з імі, любы суб'ект гаспадарання будзе мець дакладнае ўяўленне аб усіх патрабаваннях, якія ён павінен выконваць для забеспячэння бяспекі сваёй дзейнасці.

Мяркуецца, што менавіта прадугледжаны Дэкрэтам № 7 пералік патрабаванняў будзе з'яўляцца абавязковым для выканання ў ходзе ажыццяўлення эканамічнай дзейнасці. Становішча іншых тэхнічных нарматыўных прававых актаў будуць насіць для суб'екта гаспадарання рэкамендацыйны характар. Усе абавязковыя ТНПА будуць у вольным доступе. Іх плануюць публікаваць на Нацыянальным прававым Інтэрнэт-партале і іншых інфармацыйных рэсурсах у глабальнай кампутарнай сеткі Інтэрнэт.

Даведачна:

Для асобных найбольш спецыфічных аб'ектаў (напрыклад, нафтаперапрацоўчае прадпрыемства), функцыянаванне якіх звязана з падвышанымі рызыкамі, патрабаванні да эксплуатацыйнай бяспекі будуць вызначаны Ўрадам.

максимальное упразднение административных барьеров, связанных с наличием сложных и длительных процедур получения справок, согласований и иных видов разрешительной документации;

Справочно:

К примеру, в сфере осуществления торговли и общественного питания предлагается отказаться от согласования исполкомами режима работы торговых объектов и объектов общепита (за исключением случаев их работы с 23.00 до 7.00 часов).

Субъекты хозяйствования смогут самостоятельно организовывать и проводить выставки на территории Республики Беларусь.

Личные гаражи разрешат использовать в качестве СТО без согласия членов гаражного кооператива.

В сфере транспортной деятельности предлагается отказаться от оформления путевых листов при выполнении автомобильных перевозок.

В сфере рекламной деятельности не надо будет согласовывать содержание размещаемой наружной рекламы и рекламы на транспорте (за исключением рекламы, связанной со специфическими товарами (работами, услугами), в связи с тем, что в Законе «О рекламе» и постановлениях Правительства определены необходимые требования к ее содержанию и предусмотрена ответственность в случае нарушения указанных требований. Это позволит снизить административную нагрузку на бизнес, а также освободить государственные органы от такого согласования и использовать соответствующие ресурсы на осуществление других необходимых функций.

Значна спрашчаецца парадак ўводу аб'ектаў будаўніцтва ў эксплуатацыю. Замест неабходнасці атрымання узгадненняў органаў МНС, санітарных службаў і іншых інстанцый суб'екту гаспадарання цяпер будзе дастаткова падаць заяву з дадаткам неабходнага камплекта дакументаў у выканкам у службу «адно акно». Там яно на працягу месяца ў рамках выканання адной складанай адміністрацыйнай працэдуры пройдзе ўсе стадыі ўзгаднення, па выніках якіх будзе прынята рашэнне аб магчымасці ўводу аб'екта ў эксплуатацыю.

зацвярджэнне на ўзроўні Кіраўніка дзяржавы адзінага пераліку адміністрацыйных працэдур для юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў у мэтах забеспячэння яго стабільнасці і недапушчальнасць празмернага разрастання;

Даведачна:

Згодна з дзеючай рэдакцыі пастановы Урада Рэспублікі Беларусь ад 17 лютага 2012 г. № 156 у дачыненні да юрыдычных асоб і індывідуальных прадпрымальнікаў у краіне ажыццяўляецца больш за 900 адміністрацыйных працэдур (для параўнання, на момант зацвярджэння ў 2012 годзе пералік уключаў 716 працэдур, то бок, за пяць гадоў колькасць працэдур ўзрасла на прэ).

Змены ў гэты дакумент ўносяцца бессістэмна. Напрыклад, толькі ў чэрвені гэтага года пастанову тройчы падвяргалася карэкціроўкам (адпаведныя акты Савета Міністраў былі прыняты з разбежкай ўсяго ў некалькі дзён -2, 5 і 8 чэрвеня 2017 г.);

устанаўленне да 2020 года мараторыя на павышэнне падатковых ставак і ўвядзенне новых падаткаў, збораў (пошлін), што будзе садзейнічаць стабілізацыі фінансавай дзейнасці прадпрыемстваў;

адмена выкарыстання пячатак суб'ектамі гаспадарання ў працэсе ажыццяўлення эканамічнай дзейнасці і іх замена электроннымі сродкамі аўтэнтыфікацыі і ідэнтыфікацыі (электроннай лічбавым подпісам), што дазволіць выключыць залішнюю бюракратыю ў бізнэсе і будзе карэляваць з перадавой міжнароднай практыкай вядзення спраў паміж бізнес-партнёрамі;

ўстанаўленне адміністрацыйнай адказнасці кіраўніка за забеспячэнне нармальнай працы прадпрыемства. У прыватнасці, за непрыняцце кіраўніком неабходных мер па належнай арганізацыі дзейнасці прадпрыемства, што пацягнула прычыненне шкоды дзяржаўным або грамадскім інтарэсам, навакольнага асяроддзі, жыцця, здароўю, правам і законным інтарэсам грамадзян (калі няма прыкмет злачынства), прадугледжана прымяненне штрафных санкцый у памеры ад дзесяці да ста базавых велічынь.

Такім чынам, у Дэкрэце № 7 рэалізаваны адзін з ключавых падыходаў, абазначаных Кіраўніком дзяржавы, аб мінімальным умяшанні дзяржавы ў эканамічную дзейнасць суб'екта гаспадарання пры павышэнні асабістай адказнасці яго кіраўніка.

Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 верасня 2017 г. № 345 «Аб развіцці гандлю, грамадскага харчавання і бытавога абслугоўвання»

Уступіў у сілу з 27 верасня 2017 г.

У мэтах развіцця гандлю, грамадскага харчавання і бытавых паслуг на тэрыторыі сельскай мясцовасці і малых гарадскіх паселішчаў з сярэдняй колькасцю насельніцтва да 10 тыс. чалавек, а таксама стварэння дадатковых рабочых месцаў для грамадзян, якія пражываюць на гэтых тэрыторыях, 22 верасня 2017 года Кіраўніком дзяржавы падпісаны Указ № 345 «Аб развіцці гандлю, грамадскага харчавання і бытавога абслугоўвання» (далей - Указ).

Указам з 1 студзеня 2018 года па 31 снежня 2022 г. прадугледжана магчымасць ўстанаўлення на асобных тэрыторыях асаблівага рэжыму падаткаабкладання ў сферы гандлю, грамадскага харчавання і бытавога абслугоўвання з выплатай падатку на прыбытак для прадпрыемстваў у памеры 6% і адзінага падатку для індывідуальных прадпрымальнікаў у памеры адной базавай велічыні, а таксама іншых спрошчаных умоў ажыццяўлення гэтых відаў дзейнасці.

Кроме того, предусматривается освобождение субъектов хозяйствования от налога на добавленную стоимость, налога на недвижимость, земельного налога и арендной платы за земельные участки, находящиеся в государственной собственности.

Действие Указа не распространяется:

- на розничную торговлю автомобильным топливом (дизельным топливом, автомобильным бензином, газом, используемым в качестве автомобильного топлива), механическими транспортными средствами, самоходными машинами, прицепами (полуприцепами, прицепами-роспусками), ювелирными и другими бытовыми изделиями из драгоценных металлов и драгоценных камней;

- на оказание бытовых услуг по техническому обслуживанию и ремонту автотранспортных средств.

Областные Советы депутатов до 1 декабря 2017 г. принимают решения об утверждении перечня населенных пунктов и территорий вне населенных пунктов, относящихся к территории сельской местности и малых городских поселений, на которые распространяется действие вышеуказанных налоговых льгот, установленных Указом.

Справочно:Во исполнение пункта 4 Указа Гомельским областным Советом депутатов принято решение от 12 октября 2017 г. № 229 «О мерах по реализации Указа Президента Республики Беларусь от 22 сентября 2017 г. № 345», которым определены населенные пункты Гомельской области, на которые распространяются нормы вышеназванного Указа (1607 населенных пунктов сельской местности и 17 малых городских поселений).

Указ Президента Республики Беларусь от 19 сентября 2017 г. № 337 «О регулировании деятельности физических лиц» (осуществление деятельности без государственной регистрации в качестве индивидуального предпринимателя)

Вступил в силу с 22 октября 2017 г.(за исключением отдельных положений).

Указом Президента Республики Беларусь от 19 сентября 2017 г. № 337 «О регулировании деятельности физических лиц» расширен до 30 Перечень видов деятельности (до этого Особенной частью Налогового кодекса РБ предусматривалось осуществление 18 видов), при осуществлении которых не требуется регистрация в качестве индивидуального предпринимателя.

Пры ажыццяўленні такой дзейнасці фізічныя асобы вырабляюць выплату адзінага падатку з індывідуальных прадпрымальнікаў і іншых фізічных асоб (далей – адзіны падатак). Пры гэтым заканадаўства не ўскладае абавязак на названых асоб па вядзенні ўліку даходаў і выдаткаў, а таксама прадстаўленні падатковай справаздачнасці.

Пералік дапоўнены такімі відамі дзейнасці, як рамонт гадзін, абутку; рамонт і аднаўленне, уключаючы перацяжкі, хатняй мэблі з матэрыялаў заказчыка; зборка мэблі; налада музычных інструментаў; распілоўка і колка дроў, пагрузка і разгрузка грузаў; вытворчасць адзення (у тым ліку галаўных убораў) і абутку з матэрыялаў заказчыка; тынкавыя, малярныя, шкляныя працы, працы па прыладзе пакрыццяў падлогі і абліцоўванні сцен, абклейванне сцен шпалерамі, кладка (рамонт) печаў і камінаў;аказанне паслуг па распрацоўцы вэб-сайтаў, ўстаноўцы (наладзе) кампутараў і праграмнага забеспячэння, аднаўленню кампутараў пасля збою, рамонт, тэхнічнае абслугоўванне кампутараў і перыферыйнага абсталявання, навучанне рабоце на персанальным кампутары; цырульні і касметычныя паслугі, а таксама паслугі па манікюры і педыкюры;

Таксама Указам прадастаўляецца права фізічным асобам ажыццяўляць рэалізацыю на гандлёвых месцах на рынках і (або) у іншых устаноўленых мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі месцах вырабленых гэтымі фізічнымі асобамі хлебабулачных і мучных кандытарскіх вырабаў (далей – рэалізацыя хлебабулачных і мучных кандытарскіх вырабаў).

Прапанаваныя віды дзейнасці ў цяперашні час не патрабуюць наяўнасці спецыяльнага дазволу (ліцэнзіі). Па меры напрацоўкі навыкаў ў самастойным ажыццяўленні дзейнасці, якая не адносіцца да прадпрымальніцкай, фізічная асоба ў далейшым мае права пашырыць сваю дзейнасць, зарэгістраваўшыся ў якасці суб'екта гаспадарання і скарыстаўшыся правам найму наёмных асоб.

Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 кастрычніка 2017 г. № 364 «Аб ажыццяўленні фізічнымі асобамі рамеснай дзейнасці»

Уступае ў сілу з 12 студзеня 2018 года.

Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 кастрычніка 2017 г. № 364 «Аб ажыццяўленні фізічнымі асобамі рамеснай дзейнасці» (далей - Указ) распрацаваны ў мэтах далейшага развіцця рамеснай дзейнасці, стварэння ўмоў для павышэння самазанятасці насельніцтва, захавання народных рамесных традыцый, забеспячэння легалізацыі і развіцця адносін у гэтай сферы.

Адным з найбольш істотных змяненняў з'яўляецца пашырэнне месцаў рэалізацыі рамеснікамі вырабленых вырабаў.

Так, фізічным асобам, якія ажыццяўляюць віды рамеснай дзейнасці, дадаткова прадастаўляецца права рэалізоўваць вырабленыя імі тавары ў памяшканнях, якія выкарыстоўваюцца для іх вырабу, з ужываннем рэкламы ў глабальнай кампутарнай сеткі Інтэрнэт, шляхам перасылкі паштовым адпраўленнем (у тым ліку міжнародных), шляхам дастаўкі па паказаным спажыўцом адрасе любым відам транспарту.

Даведачна: Раней ўсталёўвалася, што фізічныя асобы, былі мае права рэалізоўваць вырабленыя імі тавары на гандлёвых месцах і (або) у іншых устаноўленых мясцовымі выканаўчымі і распарадчымі органамі месцах, а таксама на падставе грамадзянска-прававых дагавораў, што заключаюцца з юрыдычнымі асобамі і індывідуальнымі прадпрымальнікамі.

Пашыраюцца магчымасці для кузняцоў - здымаюцца уведзеныя ў 2010 годзе абмежаванні на выраб ў рамках рамеснай дзейнасці брамак і камінных рашотак.

У сувязі з шматлікімі зваротамі грамадзян спрашчаецца такі від дзейнасці, як выраб вырабаў у лапікавай тэхніцы.

Прыбіраецца патрабаванне да ажыццяўлення гэтага віду дзейнасці шляхам ручной падборкі складнікаў элементаў у традыцыях народнага мастацтва пэўнай мясцовасці (з тканіны, скуры ці іншых матэрыялаў).

Значна пашыраны пералік вырабаў ручной работы, якія фізічныя асобы змогуць вырабляць у рамках ажыццяўлення імі рамеснай дзейнасці указаннем на кухонны інвентар, інтэр'ерныя лялькі, кашалькі, бранзалеты, вазы, гаршкі і кашпо для кветак, велікодныя яица-пісанкі, сувеніры на магнітнай аснове, вокладкі, чахлы для тэлефона, планшэта і ачкоў, вясельныя аксэсуары (падушачкі і падстаўкі для вясельных кольцаў, падвязкі для нявесты, бутаньеркі, бонбоньерки, банкетныя карткі, паштоўкі, канверты, запрашэння, пальчаткі, вееры, сумачкі для нявесты, гальштукі-матылі, кошык,інтэр'ерныя словы, ўпрыгажэнні на аўтамабіль).

Пры гэтым здымаецца ўказанне на пералік матэрыялаў, з якіх гэтыя вырабы можна вырабіць (за выключэннем матэрыялаў, якія не дазволеных да выкарыстання ў рамеснай дзейнасці, устаноўленых падпунктам 1.6 Указа № 225), што дазволіць ўлічыць пажаданні фізічных асоб у выкарыстанні імі пры вырабе рамесных вырабаў з салёнага цеста, штучнага футра, сухацветы і іншых матэрыялаў, якія не дазволеных да выкарыстання ў рамеснай дзейнасці ў цяперашні час.

З мэтай захавання народных рамесных традыцый ўводзіцца такі від дзейнасці, як «выраб нацыянальнага беларускага касцюма (яго дэталяў, з захаваннем традыцыйнага крою і вышыўкі)».

Дадзеныя новаўвядзенні прыцягнуць у рамесніцтва пэўную частку фізічных асоб, якія ажыццяўляюць сваю дзейнасць без афіцыйнай рэгістрацыі, дазваляць вырабляць у рамках рамесніцтва новыя найменні тавараў, актуальныя і запатрабаваныя насельніцтвам.

Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 кастрычніка 2017 г. № 365 «Аб развіцці аграэкатурызму»

Уступае ў сілу з 12 студзеня 2018 года.

Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 9 кастрычніка 2017 г. № 365 «Аб развіцці аграэкатурызму» (далей – Указ № 365) ўдасканалены правілы ажыццяўлення дзейнасці ў сферы аграэкатурызму.

Даведачна:

Аграэкатурызм - дзейнасць, накіраваная на азнаямленне агроэкотуристов з прыродным і культурным патэнцыялам рэспублікі, нацыянальнымі традыцыямі ў працэсе адпачынку, аздараўлення, часовага знаходжання у аграэкасядзібах.

У цяперашні час правілы ажыццяўлення дзейнасці ў сферы аграэкатурызму рэгулююцца Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 чэрвеня 2006 г. № 372 «Аб мерах па развіцці аграэкатурызму ў Рэспубліцы Беларусь».

Указам № 365 ўдакладнены пералік відаў паслуг, якія прадстаўляюцца суб'ектамі аграэкатурызму. Да такіх паслуг аднесены:

-прадастаўленне пакояў у агроэкоусадьбе для размяшчэння агроэкотуристов. Пры гэтым устаноўлены патрабаванні да агроэкоусадьбе;

-забеспячэнне агроэкотуристов харчаваннем (як правіла, з выкарыстаннем прадукцыі ўласнай вытворчасці);

-азнаямленне агроэкотуристов з прыроднымі, сельскагаспадарчымі і архітэктурнымі аб'ектамі, народнымі традыцыямі адпаведнай мясцовасці, правядзенне спартыўна-масавых, фізкультурна-аздараўленчых і культурных мерапрыемстваў;

-правядзенне прэзентацый, юбілеяў, банкетаў;

-аказанне паслуг лазняў, саунаў і душавых;

-катанне на жывёл, за выключэннем дзікіх, і гужавым транспарце;

-прадастаўленне інвентару для спорту і адпачынку;

-транспартнае абслугоўванне агроэкотуристов.

Такім чынам, Указам № 365 канкрэтызаваны пералік аказваемых суб'ектамі аграэкатурызму паслуг па правядзенні мерапрыемстваў у рамках гэтай дзейнасці.

Да пачатку ажыццяўлення дзейнасці па аказанню паслуг у сферы аграэкатурызму суб'екты абавязаны:

1) выплаціць збор за ажыццяўленне дзейнасці па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму;

2) накіраваць пісьмовае паведамленне з указаннем даты пачатку ажыццяўлення такой дзейнасці ў раённы выканаўчы камітэт па ўстаноўленай форме.

Даведачна: У цяперашні час паведамленне аб намеры ажыццяўляць такую дзейнасць накіроўваецца суб'ектам аграэкатурызму ў адпаведны Савет дэпутатаў пярвічнага тэрытарыяльнага ўзроўню.

Забараняецца ажыццяўленне дзейнасці па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму:

без выплаты збору;

без пісьмовага паведамлення раённага выканаўчага камітэта;

без заключэння дагавора на аказанне паслуг у сферы аграэкатурызму;

што наносіць шкоду навакольным асяроддзі і (або) гісторыка-культурным каштоўнасцям, матэрыяльных аб'ектах.

Указам № 365 змененыя органы, у абавязак якіх уваходзіць разгляд зваротаў па сутнасці ў сферы дзейнасці па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму. Адказнымі за разгляд зваротаў у гэтай сферы вызначаны:

на мясцовым узроўні - сельскія, пасялковыя, гарадскія (гарадоў раённага падпарадкавання) выканаўчыя камітэты; аддзелы адукацыі, спорту і турызму мясцовых адміністрацый раёнаў у гарадах; аддзелы адукацыі, спорту і турызму раённых выканаўчых камітэтаў; аддзелы адукацыі, спорту і турызму гарадскіх выканаўчых камітэтаў (у гарадах абласнога падпарадкавання);

на вышэйстаячым узроўні - галоўныя ўпраўлення, упраўлення (аддзелы) спорту і турызму абласных, Мінскага гарадскога выканаўчых камітэтаў; Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.

Раней такі абавязак была ўскладзена на падатковыя органы.

Такім чынам, па заяўным прынцыпе без залішніх адміністрацыйных бар'ераў, у прыватнасці, без дзяржаўнай рэгістрацыі ў якасці індывідуальнага прадпрымальніка, заканадаўства дазваляе грамадзянам Рэспублікі Беларусь ажыццяўляць дзейнасць па аказанні паслуг у сферы аграэкатурызму на тэрыторыі сельскай мясцовасці, у тым ліку праводзіць прэзентацыі, юбілеі, банкеты, аказваць паслугі лазняў, саунаў і да т. п.

Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16 кастрычніка 2017 г. № 376 «Аб мерах па ўдасканаленні кантрольнай (нагляднай) дзейнасці»

Ўступіў у сілу з 1 студзеня 2018 г.(за выключэннем асобных палажэнняў).

16 кастрычніка 2017 г. Кіраўніком дзяржавы падпісаны Указ № 376 «Аб мерах па ўдасканаленні кантрольнай (нагляднай) дзейнасці» (далей - Указ № 376).

Указам № 376 ўнесены змены ва Указ Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 16.10.2009 № 510 «Аб удасканаленні кантрольнай (нагляднай) дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь» (далей - Указ № 510).

У свой час Указ № 510 выдаваўся менавіта з мэтай засцерагчы суб'ектаў прадпрымальніцтва ад неабгрунтаваных праверак. Але наяўнасць празмернай заурегулированности гаспадарчай дзейнасці, значнай колькасці правяраючых органаў і сфер іх кантрольнай (нагляднай) дзейнасці, а таксама шматлікія змены і дапаўненні, што ўносяцца ў гэты дакумент, не змаглі сфармаваць ў Рэспубліцы Беларусь спрыяльнае асяроддзе пры ажыццяўленні кантрольнай (нагляднай) дзейнасці.

Таму патрабаванне Кіраўніка дзяржавы аб мінімізацыі ўмяшання кантралёраў ў гаспадарчую дзейнасць суб'ектаў прадпрымальніцтва знайшлі сваё адлюстраванне ва Ўказе № 376.

Ўдасканаленні кантрольнай (нагляднай) дзейнасці будзе спрыяць у наступныя новаўвядзенні:

Згодна з Указам № 376 паўнамоцтвамі на ажыццяўленне дзяржаўнага кантролю (нагляду) з 1 студзеня 2018 г. будуць надзелены толькі дзяржаўныя органы (іх структурныя падраздзяленні з правамі юрыдычнай асобы, тэрытарыяльныя органы, падпарадкаваныя арганізацыі) і іншыя арганізацыі, што ўпаўнаважаныя заканадаўчымі актамі або нарматыўнымі прававымі актамі Урада Рэспублікі Беларусь на ажыццяўленне кантролю (нагляду).

змененыя формы кантролю (нагляду);

Даведачна: Пасля ўступлення ў сілу Указа № 376 дзяржаўны кантроль (нагляд) будзе ажыццяўляцца толькі ў формах:

- выбарачных праверак;

- пазапланавых праверак;

- мерапрыемстваў тэхнічнага (тэхналагічнага, праверачным) характару;

- мер прафілактычнага і папераджальнага характару, да якіх адносяцца:

- правядзенне маніторынгу, кірунак рэкамендацый па ліквідацыі і недапушчэнні недахопаў, выяўленых у выніку маніторынгу;

- правядзенне растлумачальнай работы аб парадку выканання патрабаванняў заканадаўства, прымянення яго палажэнняў на практыцы;

- інфармаванне суб'ектаў (у тым ліку выкарыстанне сродкаў глабальнай кампутарнай сеткі Інтэрнэт, сродкаў масавай інфармацыі) аб тыповых парушэннях, выяўленых у ходзе праверак кантралюючымі (нагляднымі) органамі;

- правядзенне семінараў, круглых сталоў і іншага.

Пры гэтым захоўваецца грамадскі кантроль. У яго рамках праверкі ў выпадках і парадку, устаноўленых заканадаўчымі актамі, могуць ажыццяўляць толькі прафесійныя саюзы, іх арганізацыйныя структуры, аб'яднання такіх саюзаў і іх арганізацыйныя структуры.

скасаваныя планавыя праверкі;

Даведачна: Указам № 376 прадугледжаны сыход ад сістэмы планавых праверак. Замест іх будуць ажыццяўляцца выбарачныя праверкі пры ўмове іх уключэння ў план выбарачных праверак, фарміраванне якога ўскладзена на Камітэт дзяржаўнага кантролю.

зменены парадак прызначэння і правядзення пазапланавых праверак;

Даведачна: Істотныя змены закранулі парадку прызначэння і правядзення пазапланавых праверак.

1. Абмежаваны круг пытанняў, якія могуць быць правераны ў рамках пазапланавай праверкі.

2. Абмежаваная перыядычнасць правядзення пазапланавых праверак.

У адпаведнасці з ч. 2 п.правядзенне некалькіх пазапланавых праверак аднаго і таго ж правяраемага суб'екта на працягу каляндарнага года кантралюючым (наглядным) органам, які яго вышэйстаячым органам, іх структурнымі падраздзяленнямі (тэрытарыяльнымі органамі, падпарадкаванымі арганізацыямі) дапускаецца толькі па рашэнню Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Старшыні Камітэта дзяржаўнага кантролю (яго намеснікаў, старшынь камітэтаў дзяржаўнага кантролю абласцей, начальнікаў упраўленняў Дэпартамента фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю па абласцях,па Мінскай вобласці і г. Мінску), Генеральнага пракурора (яго намеснікаў, пракурораў абласцей, г. Мінска), а таксама кіраўнікамі іншых кантралюючых (наглядных) органаў або адным з упаўнаважаных імі намеснікаў (выключэнне дадатковых праверак).

3. Абмежаваныя паўнамоцтвы на прызначэнне пазапланавых праверак.

4. Скарочаныя падставы для прызначэння пазапланавых праверак.

- ўводзіцца прынцып прэзумпцыі невінаватасці правяраемага суб'екта і дадатковыя гарантыі яго дзейнасці;

Гэта азначае, што:

- правяраемы суб'ект прызнаецца добрасумленна выконваючым патрабаванні заканадаўства, пакуль не даказана іншае;

- у выпадку незразумеласці або недакладнасці прадпісанняў акта заканадаўства рашэнні павінны прымацца на карысць правяраемага суб'екта;

- праверкі не павінны парушаць вытворча-гаспадарчую дзейнасць правяраемых суб'ектаў.

- у абарону сваіх правоў кожная асоба мае права абскардзіць рашэнні кантралюючых (наглядных) органаў, патрабаванні (прадпісанні) аб ліквідацыі парушэнняў, дзеянні (бяздзейнасць) іх службовых асоб, калі такое твар мяркуе, што такія рашэнні ці дзеянні (бяздзейнасць) парушаюць яго правы і (або) законныя інтарэсы.

устаноўлена адміністрацыйная адказнасць за здзяйсненне службовай асобай кантралюючага (нагляднага) органа грубых парушэнняў патрабаванняў да парадку арганізацыі і правядзення праверак;

Даведачна: Неўнясенне запісу аб правядзенні праверкі ў кнігу ўліку праверак (часопіс вытворчасці работ) пры прадстаўленні гэтай кнігі (часопіса) альбо парушэнне ўстаноўленага парадку прызначэння праверкі, у тым ліку за яе неабгрунтаванае назначэнне, - цягнуць накладанне штрафу ў памеры ад дваццаці да ста базавых велічынь.

усталеўваецца патрабаванне выкарыстання чэк-лістоў усімі дзяржаўнымі органамі (арганізацыямі), якія ажыццяўляюць нагляд у форме праверак, за выключэннем органаў пракуратуры;

ўводзіцца цэнтралізаваны ўлік фарміравання прадпісанняў на правядзенне праверак і іх рэгістрацыі ў рамках інтэграванай аўтаматызаванай сістэмы кантрольнай (нагляднай) дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь;

шэраг дзяржаўных органаў (іх структурных падраздзяленняў), іншых арганізацый і шэраг сфер іх кантрольнай (нагляднай) дзейнасці выключаны з пераліку кантралюючых (наглядных) органаў, упаўнаважаных праводзіць праверкі.

У выніку аптымізацыі названага пераліку паўнамоцтвы на правядзенне праверак страціць траціну кантралёраў, а колькасць сфер кантрольнай (нагляднай) дзейнасці скароціцца амаль удвая.

прадугледжваецца стварэнне пры Камітэце дзяржаўнага кантролю Міжведамаснага савета па кантрольнай (нагляднай) дзейнасці.

Даведачна: Асноўнай задачай савета будзе аналіз стану кантрольнай (нагляднай) дзейнасці ў краіне і распрацоўка прапаноў па павышэнню эфектыўнасці дзейнасці дзяржаўных органаў і іншых арганізацый, якія рэалізуюць функцыі кантролю (нагляду).