Адрас: 246050, Гомель, пр. Леніна, 2
Меню
Галоўная Сацыяльная сфера Культура i мастацтва

Культура i мастацтва

Адміністрацыйныя працэдуры, якія выконваюцца Міністэрствам культуры Рэспублікі Беларусь, па пытаннях аховы гісторыка-культурнай спадчыны

Сетка галіны на пачатак 2018 года складае 136 арганізацый культуры: 58 клубных устаноў, 23 бібліятэкі, 26 музеяў, тэатральна-відовішчных арганізацый, 2 парку, заапарка і 19 киновидеопредприятий і 61 установа адукацыі ў сферы культуры: 58 дзіцячых школ мастацтваў і 3 каледжа.

Структура клубных фарміраванняў, якія працуюць у клубныхучреждениях вобласці, мае наступны выгляд:

аматарскія аб'яднанні – 1263 (27,8%), у т. л. дзіцячыя – 597 (24,1%);

гурткі, курсы, майстэрні, якія даюць пэўныя навыкі – 29 (0,6%), у т. л. дзіцячыя – 20 (0,8 %);

іншыя клубныя фарміраванні – 294 (6,5%), у т. л. дзіцячыя – 173 (7,0%);

гурткі мастацкай самадзейнасці – 2953 (65,1 %), у т. л. дзіцячыя – 1686 (68,1%).

На пачатак 2018 г. у вобласці працуе 647 калектываў са званнемі найменнем розных ведамстваў і падпарадкавання. У 2017 годзе званне «Заслужаны аматарскі калектыў Рэспублікі Беларусь» прысвоена народнаму хору «Радзейка» УА «Гомельскі дзяржаўны каледж мастацтваў ім.Н.Ф. Сакалоўскага».

Сетка публічных бібліятэк налічвае 23 ўстановы. На базе бібліятэк рэгіёну функцыянуе 84 цэнтра прававой інфармацыі. Сёння публічныя бібліятэкі ў інтэрнэт прасторы прадстаўлены 16 сайтамі, на якіх размешчаны электронныя каталогі. Абласная бібліятэка мае магчымасць электроннай дастаўкі дакументаў з іншых бібліятэк рэспублікі і замежжа.

Мастацка-эстэтычная падрыхтоўка дзяцей і падлеткаў звязана з дзейнасцю навучальных устаноў культуры вобласці, да іх ставяцца 58 дзіцячых школ мастацтваў, 3 сярэдніх спецыяльных навучальных установы.

У 2017 годзе кантынгент навучэнцаў дзіцячых школ мастацтваў павялічыўся на 171 чалавека і склаў 17907 навучэнцаў.

Асаблівую ўвагу ўстановамі адукацыі надаецца рабоце з таленавітай моладдзю. Усяго было заваявана 911 дыпломаў лаўрэатаў, з іх 284 – лаўрэатаў міжнародных і 185 – лаўрэатаў рэспубліканскіх конкурсаў. Атрымана 12 заахвочванняў спецыяльнага Фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі.

У 2017 годзе творчымі калектывамі 6-ці тэатральна-відовішчных устаноў вобласці было праведзена каля 2 тыс.мерапрыемстваў, абслужана каля 350 тыс. гледачоў. У тым ліку праводзілася праца па канцэртнаму і тэатральнаму абслугоўванню сельскага гледача раёнаў вобласці: арганізавана 248 мерапрыемстваў, якія наведалі больш за 25 тыс. чалавек.

На тэатральных і канцэртных пляцоўках Гомельскай вобласці ў 2017 годзе прадстаўлены 24 прэм'ерных спектакля (7 з якіх па творах беларускіх аўтараў), 18 новых канцэртных праграм.

Тэатральнае мастацтва Гомельшчыны было прадстаўлена ў гарадах Ліпецк, Бранск, Уладзімір, Пенза, Сыктывкар (Расійская Федэрацыя), Чарнігаў, Нежын, Днепр (Украіна), Ерэван (Арменія), Каломба (Шры-Ланка), Неапаль (Італія) і інш.

Прафесійныя калектывы канцэртных арганізацый выступілі з канцэртамі Беларусі, Расійскай Федэрацыі, Украіне, Францыі і інш.

На канцэртных пляцоўках вобласці на працягу года адбылося больш за 350 канцэртных праграм і пастановак з удзелам беларускіх артыстаў і выканаўцаў замежжа.

2017 год багаты на знамянальныя даты: свой паўвекавы юбілей адзначыла ДУ «Гомельская абласная філармонія», 25-годдзе – ДУ «Гомельскі гарадскі моладзевы тэатр», 30-годдзе – духавы аркестр ДУ «Гомельскія гарадскія аркестры». Выдатны праект «Сусветныя саўндтрэкі - 2» у выкананні сімфанічнага аркестра пад кіраўніцтвам Мурада Ассуила прайшоў з поспехам у Гомелі і працягвае пакараць слухачоў.

У цяперашні час у вобласці налічваецца 26 устаноў па профілі музейнай дзейнасці, у тым ліку: комплексных – 15; гістарычных – 7; мастацтвазнаўчых – 4.

За апошні час быў уведзены ў эксплуатацыю шэраг музейных аб'ектаў дзяржаўнай гісторыка-культурнай установы «Гомельскі палацава-паркавы ансамбль» (далей – Палац), працягваецца рэстаўрацыя помніка гісторыі і архітэктуры XIX стагоддзя капліцы князёў Паскевічаў. У Палацы пачаў працу мабільны планетарый «Планетарый FullDome». Падборка спецыяльных фільмаў, якія ў ім дэманструюцца, разлічана пераважна на дзіцячую аўдыторыю. На пляцоўцы вежы агляду ў парку рэалізаваны новы праект для маладых «На сёмым небе ад шчасця», які прадугледжвае як магчымасць рамантычнага спаткання на вышыні птушынага палёту, так і афіцыйную рэгістрацыю шлюбу. Упершыню для маленькіх гасцей палаца распрацавана спецыяльная экскурсія, якая праходзіць у форме квэста «З гісторыі святкавання Новага года».

Напярэдадні Дня горада адкрыта пастаянная экспазіцыя музея друку і фатаграфіі дзяржаўнай установы «Музей гісторыі горада Гомеля». Ініцыятарам яе стварэння выступіла абласная газета «Гомельская пра ў так», якая ў гэтым годзе адзначыла стогадовы юбілей.

18 студзеня 2018 года адбылося адкрыццё Буда-Кашалёўскага раённага гісторыка-краязнаўчага музея. На высокім прафесійным узроўні выканана экспазіцыя, якая адлюстроўвае асноўныя этапы гістарычнага і культурнага развіцця раёна.

Гомельскі палацава-паркавы ансамбль паводле дадзеных Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь уваходзіць у пяцёрку самых наведвальных турыстамі месцаў у краіне. Па выніках працы ў 2017 годзе Палац стаў пераможцам XV Рэспубліканскага турыстычнага конкурсу «Пазнай Беларусь» у намінацыі «Музеі, культурныя і этнаграфічныя комплексы».

У Дзяржаўны спіс гісторыка-культурнай спадчыны Рэспублікі Беларусь ўключаны 870 матэрыяльных нерухомых гісторыка-культурных каштоўнасцяў (1009 аб'ектаў), размешчаных на тэрыторыі Гомельскай вобласці: з іх 167 помнікаў архітэктуры (302 аб'ектаў), 378 помнікаў археалогіі (382 аб'екта), 317 помнікаў гісторыі (317 аб'ектаў), 7 помнікаў мастацтва (7 аб'ектаў), 1 помнік горадабудаўніцтва; 2 матэрыяльныя рухомыя гісторыка-культурныя каштоўнасці (265 адзінак) і 10нематэрыяльных праяў творчасці чалавека. Агульная колькасць складае 882 гісторыка-культурныя каштоўнасці (1009 аб'ектаў, 265 адзінак, 10 элементаў). У лістападзе 2017 года народнай традыцыі «Лясная бортніцтва на прыкладзе Лельчыцкага раёна» прысвоены статус нематэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці катэгорыі «А».

У вобласці дзейнічае 20 кінатэатраў, 12 кіназалаў, аснашчаных лічбавым абсталяваннем, з якіх 2 уведзены ў эксплуатацыю ў 2017 годзе.

У траўні 2017г. пачаў дзейнічаць лічбавы кінатэатр «Спадарожнік» ў аграгарадку Чыркавічы Светлагорскага раёна, які стаў першым у рэспубліцы лічбавых кіназалаў ў аграгарадку. У лістападзе 2017 года прайшлі першыя кінасеансы ў лічбавым фармаце ў кінатэатры «Узыход» у г. Жыткавічы.

Структуру кінасеткі складаюць 19 кинопредприятий са спісачнай колькасцю 427 работнікаў. У 2017 годзе на экраны вобласці выпушчана 325 найменняў новых фільмаў, у тым ліку 215 мастацкіх, 85 анімацыйных і 25 хранікальна-дакументальных.

Прыярытэтнае значэнне пры фарміраванні рэпертуарнай палітыкі надаецца працы з беларускімі карцінамі. У 2017 годзе для паказу ў вобласці было набыта 46 айчынных фільмаў. З іх 3 поўнаметражных мастацкіх фільма зроблены Нацыянальнай кінастудыяй «Беларусьфільм» («Сляды на вадзе», кінаальманах «Мы», «Ідзі і глядзі»), 5 кінапраектаў – незалежнымі студыямі («Party-zan фільм», «Пацалунак восені», «Цень ворага», «Розум», «Жоўты пясочак»). У 2017 годзе праведзена 6 творчых сустрэч з стваральнікамі айчыннага кіно: з рэжысёрам фільма «Сляды на вадзе» А. Анісімава; творчымі групамі стваральнікаў фільма «Цень ворага», «Пацалунак восені», «Party-zan фільм».

Вялікую цікавасць у знатакоў кінамастацтва выклікалі прайшлі ў Гомелі Тыдзень расійскага кіно, Дні кіно Рэспублікі Карэя, Дні нямецкага кіно.

У вобласці надаецца вялікая ўвага рэалізацыі інавацыйных праектаў у галіне культуры. Умацаванне матэрыяльна-тэхнічнай базы ўстаноў культуры вобласці, а таксама творчы падыход супрацоўнікаў устаноў дазволіў на працягу 2017 года актыўна ўкараняць новыя формы работы. Напрыклад, ГУК «Буда-Кашалёўскі цэнтральны раённы дом культуры» ў рамках праекта ЕС-ПРААН «Садзейнічанне развіццю на мясцовым узроўні ў Рэспубліцы Беларусь» рэалізуе мясцовую ініцыятыву «Адродзім ручнік разам!». Адкрыты раённы цэнтр ткацтва на базе Гусевицкого сельскага дома культуры і чатырох філіялаў цэнтра пры Губичском доме рамёстваў, Рогинском і Чеботовичском цэнтрах народнай творчасці, Уваровичском гарадскім доме культуры. Створаны творчыя майстэрні пры цэнтры ткацтва, дзе рэстаўруюцца старажытныя і вырабляюцца новыя ткацкія станкі, ствараюцца розныя сувеніры з дрэва. Для прыцягнення турыстаў і развіцця творчага патэнцыялу мясцовых жыхароў ўпершыню праведзены фальклорны свята-конкурс «Фэст ручнікоў»(д. Гусевіца), раённы фальклорны конкурс-свята«Традыцыйныя хрэсьбіны на Будакашалеўшчыне» ( Чеботовичский цэнтр народнага побыту).

З 2017 года праводзіцца раённы фестываль «Микулянские забавы» у Брагінскім раёне на базе Мікуліцкага сельскага клуба. У клубных установах культуры Брагінскага раёна рэалізаваны праект па вывучэнні аб'ектаў культурна-гістарычнай спадчыны рэгіёна«Жыве мая вёска», мэтай якога являютсяподбор, пошук і сістэматызацыя матэрыялаў для распрацоўкі турыстычных маршрутаў.

Яшчэ адным новым культурна-інфармацыйны праектам 2017 года стаў «Гомель у асобах», прысвечаны жыхарам абласнога цэнтра, вядомым далёка за яго межамі – выбітным навукоўцам, спартсменам, артыстам і музыкантам і ўяўляе сабой творчую сустрэчу ў бібліятэцы з наступным выданнем біябібліяграфічнага зборніка.

Ярка і нестандартна прайшлі такія акцыі, як «дзякуй», «Дзень вязання на публіцы», «Дзень турызму», «Дзень бібліятэк», «Дзень тэатра». Кожны з падстаў падтрымліваўся публічнымі сустрэчамі бібліятэкараў і гамяльчан у прасторы горада, пасля якіх у бібліятэкі з'яўляліся новыя чытачы.

Афіша культурных мерапрыемстваў рэгіёну ў 2017 годзе была насычанай і разнастайнай, што дазволіла не толькі ўмацаваць існуючыя культурныя сувязі на міжнародным узроўні, але і пашырыць іх. У 2017 годзе прайшлі XIV Міжнародны дзіцячы конкурс «Музыка надзеі» (г. Гомель), Міжнародны фестываль славянскіх народаў «Славянскае адзінства-2017» (г. Клінцы Бранскай вобласці); рэгіянальны фестываль песеннага мастацтва на прыз мастацкага кіраўніка Нацыянальнага акадэмічнага народнага хору Рэспублікі Беларусь імя Г. Цітовіча, прафесара, народнага артыста Рэспублікі Беларусь М. П. Дрынеўскага « Гэты дзіўны спеў з глыбінь народных » (г. п. Лельчыцы), абласныя VIII конкурс духавых аркестраў «Фанфары Гомельшчыны» (г. Гомель); конкурс дзіцячай і юнацкай эстраднай песеннай творчасці «Прыступка да поспеху», конкурс танцавальных пар-выканаўцаў народных бытавых танцаў « Вытокі », абласное свята-конкурс сямейнай творчасці і конкурс драўлянай скульптуры, абласное свята «Дажынкі-2017», маляўнічы пленэр « Фарбы маёй зямлі » і многія іншыя.

Майстры дэкаратыўна-прыкладной творчасці і народных рамёстваў годна прадставілі вобласць на рэспубліканскім фестывалі-кірмашы народных мастацкіх рамёстваў «Вясновы букет», абласных выставах у рамках Міжнароднага свята «Купалле»(«Александрыя збірае сяброў») і Міжнароднага фестывалю мастацтваў «Славянскі базар у Віцебску». У 2017 годзе ў музейных установах вобласці адбыліся мерапрыемствы ў рамках Міжнароднай акцыі «Ноч у музеі», а ў верасні усе бібліятэкі вобласці з размахам правялі акцыю «Библионочь».

Варта адзначыць і пошук ўстановамі культуры перспектыўных і папулярных у насельніцтва формаў і сродкаў арганізацыі дасугавай дзейнасці. Так, новыя фарматы баўлення часу былі прапанаваны гамяльчанам Цэнтрам моды і прыгажосці «Крыштальная Німфа». З поспехам прайшлі гастрофестиваль «Гарадская ежа» і фестываль гарадской культуры «Прахадны двор».

На базе абласнога драматычнага тэатра адбыўся XIII Міжнародны фестываль тэатральнага мастацтва «Славянскія тэатральныя сустрэчы», па выніках якога акцёры Гомельскага абласнога драматычнага тэатра ўдастоіліся шэрагу узнагарод.

Яркія перамогі ўвайшлі ў гісторыю культурнага жыцця вобласці дзякуючы карпатлівай і усердному працы работнікаў галіны.

Па выніках Рэспубліканскага конкурсу «Горад культуры» у намінацыі «Лепшы горад раённага падпарадкавання»прызнаны г. Светлагорск.

Журы Рэспубліканскага конкурсу «Чалавек Года ў сферы культуры» вызначыла пераможцаў, сярод якіх прадстаўнікі Гомельскай вобласці: у намінацыі «Цыркавое мастацтва» - Барыс Кузняцоў (рэжысёр заслужанага аматарскага калектыву Рэспублікі Беларусь «Студыя цыркавога мастацтва «Арэна» з г. Мазыр), у намінацыі «Народнае дэкаратыўна-прыкладное мастацтва» - Людміла Кавалёва (кіраўнік гуртка ткацтва «Нітак» Неглюбскага сельскага цэнтра ткацтва Веткаўскага раёна).

Выканаўцы Гомельшчыны неаднаразова прадстаўлялі культуру вобласці, рэспублікі на прэстыжных фестывалях, конкурсах, што было адзначана вышэйшымі ўзнагародамі.

Дыпломамі гран-пры і першай ступені былі адзначаны навучэнцы каледжа імя Н.Ф.Сакалоўскага Удавічэнкаў Сяргей, Аляксандр Емяльяненка, Панцялеенка Вікторыя, Андрэй Іваноў і Еремейчук Кірыл, а таксама навучэнцы дзіцячай школы мастацтваў №2 г. Гомеля Выдров Уладзімір і Панцялеенка Сяргей на XI Міжнародным фестывалі-конкурсе «Вясёлы акардэон» (г. Шаўляй, Літва); навучэнка дзіцячай школы мастацтваў №6 г. Гомеля Ксенія Сямак прывезла дыплом I ступені з III Усерасійскага конкурсу акадэмічнага спеваў (г. Чэлябінск);дыплома I ступені атрымаў узорны канцэртны хор « Рамонкі » Светлагорскай дзіцячай школы мастацтваў на XIV Міжнародным фестывалі-конкурсе « Квітуча Украіна » ;уладальнікамі гран-пры і дыпломаў I ступені Міжнароднага дзіцячага фестывалю «Созопольская панарама» (Балгарыя) сталі узорны ансамбль сучаснага танца «Дыялогі» і ансамбль народна-сцэнічнага танца дзіцячай харэаграфічнай школы мастацтваў г. Гомеля, гран-пры I адкрытага фестывалю народнай творчасці і баявых мастацтваў «Северскія абдымкі» ў намінацыях «Паэт» і «Аўтар-выканаўца» ўдастоены члены народнага аматарскага аб'яднання «Арт-кафэ на Ірынінскай» Гомельскага гарадскога цэнтра культуры Дзмітрый Нілаў і Сяргей Старых,дыпломаў лаўрэатаў I і II ступені міжнароднага фестывалю «Калейдаскоп талентаў» (Польшча) удастоены інструментальны дуэт «Парафраз» дзіцячай школы мастацтваў №5 г. Гомель, а навучэнцы Калінкавіцкай ДШМ Вольга Аляксеенка і Вераніка Высоцкая прывезлі дыпломы лаўрэатаў I ступені з VII Міжнароднага фестывалю-конкурсу дзіцячага і юнацкага творчасці « Яскрава краіна » ( Украіна ). Варта адзначыць народны ансамбль танца « Весніца » Акцябрскага раёна, годна прадставіў культуру рэгіёну на Міжнародным фальклорным фестывалі ў Турцыі.Выступленне калектыву і яго ўдзельнікаў адзначана чатырма дыпломамі ў розных намінацыях.

Нельга не адзначыць дасягнення адзінага ў нашай краіне цэнтра цыркавога мастацтва «Арэна». У лютым удзельнікі калектыву з нумарам «Канатоходцы» прывезлі тры спецыяльныя прызы з міжнароднага юнацкага цыркавога фестывалю ў Монтэ-Карла, а таксама былі ўдастоены вышэйшай узнагароды конкурсу «Серебрянный юніёр», у чэрвені на XVI Міжнародным фестывалі ў Гаване (Куба) атрымалі гран-пры, прыз глядацкіх сімпатый і два спецыяльныя прызы ад Кубінскай Нацыянальнай школы цырка і Саюза журналістаў Кубы.

У ліпені-жніўні 2017 года ў г. Парыж (Францыя) дыплома лаўрэата I ступені ўдастоены навучэнец ДУА «Дзіцячая школа мастацтваў №5 г. Гомеля» на « Le festival international perfect », а ў лістападзе на II Міжнародным фестывалі маладых талентаў (г. Бельск-Подляский, Польшча) узорны харэаграфічны ансамбль «Ранак» ДУА «Светлагорская ДШМ» заваяваў два дыпломы лаўрэатаў 1-й ступені.

У грамадскай арганізацыі «Беларускі саюз майстроў народнай творчасці» складаецца 30 майстроў вобласці (3 майстры ўступілі ў саюз у 2017 годзе). Ганаровае званне «Народны майстар Рэспублікі Беларусь» у 2017 годзе атрымалі таксама 3 майстры дэкаратыўна-прыкладной творчасці і народных рамёстваў.

Варта адзначыць і дасягненні нашых бібліятэкараў на Рэспубліканскім конкурсе «Б i бл i ятэка – асяродак нацыянальнай культуры» . Дыпломамі I ступені ўзнагароджаны Козловичская сельская бібліятэка Цэнтральнай бібліятэчнай сеткі Калінкавіцкага раёна і Салтановская сельская бібліятэка Рэчыцкай раённай сеткі бібліятэк.

Па выніках работы і за выкананне мэтавых паказчыкаў ДУК «Жлобінскі гісторыка-краязнаўчы музей», УА «Мазырскі дзяржаўны музычны каледж», ТВУ «Гомельскі дзяржаўны тэатр лялек» і ўстанова «Гомельская абласная універсальная бібліятэка ім. У. І. Леніна» занесены на дошку Гонару Гомельскай вобласці.

Спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва ўзнагароджаны калектыў установы культуры «Заслужаны калектыў Рэспублікі Беларусь «Відовішчна-культурны комплекс «Гомельскі дзяржаўны цырк», таксама ўстанова было занесена на Рэспубліканскую дошку Гонару за дасягненне ў 2016 годзе найлепшых паказчыкаў.